Το PRP (Platelet-Rich Plasma) είναι ένα συμπυκνωμένο παράγωγο αίματος που προέρχεται από τον ίδιο τον ασθενή. Μετά από απλή αιμοληψία, το αίμα υποβάλλεται σε φυγοκέντρηση ώστε να διαχωριστεί το πλάσμα με αυξημένη συγκέντρωση αιμοπεταλίων. Το παρασκεύασμα εγχέεται στο σημείο της βλάβης ή στην πάσχουσα άρθρωση.
Τα αιμοπετάλια περιέχουν πρωτεΐνες και αυξητικούς παράγοντες που συμμετέχουν στους φυσιολογικούς μηχανισμούς επούλωσης. Η λογική της θεραπείας είναι να ενισχύσει το βιολογικό περιβάλλον της περιοχής και να υποστηρίξει την αποκατάσταση ή τη ρύθμιση της φλεγμονώδους αντίδρασης. Η κλινική αποτελεσματικότητα, όμως, δεν είναι ίδια σε όλες τις παθήσεις και επηρεάζεται από τη διάγνωση, το στάδιο της βλάβης και το πρωτόκολλο παρασκευής.
Το PRP μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις τενοντοπάθειας, όπως η έξω επικονδυλίτιδα, η επιγονατιδική ή η αχίλλειος τενοντοπάθεια, καθώς και σε ορισμένους ασθενείς με πρώιμη ή μέτρια οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Δεν αποτελεί αυτόματα την πρώτη θεραπεία, ούτε αντικαθιστά την αποκατάσταση, τη σωστή φόρτιση, την ενδυνάμωση ή τη χειρουργική αντιμετώπιση όταν αυτή είναι αναγκαία.
Πώς πραγματοποιείται η θεραπεία
Η διαδικασία ξεκινά με αιμοληψία. Το δείγμα τοποθετείται σε ειδικό σύστημα φυγοκέντρησης και, στη συνέχεια, το PRP εγχέεται με αποστειρωμένη τεχνική. Ανάλογα με την ανατομική περιοχή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπερηχογραφική καθοδήγηση για μεγαλύτερη ακρίβεια.
Μετά την έγχυση μπορεί να εμφανιστεί προσωρινός πόνος ή ερεθισμός. Ο ασθενής λαμβάνει εξατομικευμένες οδηγίες σχετικά με την αποφόρτιση, την άσκηση και την επανέναρξη της φυσικοθεραπείας. Ο αριθμός των συνεδριών δεν είναι ίδιος για όλους και καθορίζεται από την πάθηση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο.
Τι πρέπει να περιμένει ο ασθενής
Το PRP δεν λειτουργεί ως άμεσο αναισθητικό. Όταν υπάρχει ανταπόκριση, η βελτίωση συνήθως εξελίσσεται σταδιακά μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Το αποτέλεσμα μπορεί να αφορά τη μείωση του πόνου και τη βελτίωση της λειτουργικότητας, χωρίς να είναι δυνατόν να εγγυηθεί κανείς συγκεκριμένη διάρκεια ή ίδιο βαθμό βελτίωσης για κάθε ασθενή.
Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις
Το PRP είναι θεραπεία με βλαστοκύτταρα;
Όχι. Το PRP παρασκευάζεται από το αίμα του ασθενούς και περιέχει αυξημένη συγκέντρωση αιμοπεταλίων. Δεν είναι θεραπεία βλαστοκυττάρων και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως τέτοια.
Μπορεί το PRP να αναγεννήσει τον φθαρμένο χόνδρο;
Δεν υπάρχει τεκμηρίωση ότι το PRP αποκαθιστά πλήρως έναν εκτεταμένα φθαρμένο αρθρικό χόνδρο. Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να συμβάλει στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της λειτουργικότητας, κυρίως σε πρώιμα ή μέτρια στάδια οστεοαρθρίτιδας.
Σε ποιες παθήσεις μπορεί να εφαρμοστεί;
Μπορεί να εξεταστεί σε συγκεκριμένες χρόνιες τενοντοπάθειες, σε ορισμένες μυοτενόντιες ή συνδεσμικές βλάβες και σε επιλεγμένες περιπτώσεις πρώιμης οστεοαρθρίτιδας. Η ένδειξη πρέπει να βασίζεται σε σαφή διάγνωση και όχι μόνο στην ύπαρξη πόνου.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται;
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρωτόκολλο για όλες τις παθήσεις. Μπορεί να επιλεγεί μία έγχυση ή σειρά εγχύσεων, ανάλογα με τη διάγνωση, το στάδιο της βλάβης, την ανταπόκριση και το πρωτόκολλο που εφαρμόζεται.
Είναι επώδυνη η διαδικασία;
Η αιμοληψία και η έγχυση μπορεί να προκαλέσουν παροδική ενόχληση. Μετά τη θεραπεία είναι δυνατόν να εμφανιστεί προσωρινός πόνος, αίσθημα πίεσης ή ήπιο οίδημα στην περιοχή.
Υπάρχουν παρενέργειες;
Επειδή το υλικό προέρχεται από τον ίδιο τον ασθενή, ο κίνδυνος αλλεργικής αντίδρασης είναι χαμηλός. Όπως σε κάθε έγχυση, υπάρχουν μικροί κίνδυνοι λοίμωξης, αιμορραγίας, ερεθισμού ή προσωρινής επιδείνωσης του πόνου.
Μπορεί το PRP να αντικαταστήσει ένα χειρουργείο;
Όχι σε όλες τις περιπτώσεις. Μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση συμπτωμάτων ή να καθυστερήσει άλλες παρεμβάσεις σε επιλεγμένους ασθενείς, αλλά δεν διορθώνει μηχανική αστάθεια, πλήρεις ρήξεις ή προχωρημένη καταστροφή της άρθρωσης.
Πότε μπορώ να επιστρέψω στην άσκηση;
Η επιστροφή εξαρτάται από την περιοχή και την πάθηση. Συνήθως ακολουθείται σύντομη περίοδος σχετικής αποφόρτισης και στη συνέχεια προοδευτικό πρόγραμμα κινητοποίησης και ενδυνάμωσης, σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού.