Το διάστρεμμα ποδοκνημικής προκαλείται όταν ένας ή περισσότεροι σύνδεσμοι της άρθρωσης διατείνονται πέρα από τα φυσιολογικά τους όρια ή υφίστανται μερική ή πλήρη ρήξη. Συχνότερα συμβαίνει μετά από απότομο γύρισμα του πέλματος προς τα μέσα και αφορά τους συνδέσμους στην εξωτερική πλευρά της ποδοκνημικής.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι ο πόνος, το πρήξιμο, η ευαισθησία, οι εκχυμώσεις και η δυσκολία στη φόρτιση. Η βαρύτητα μπορεί να κυμαίνεται από μία ήπια διάταση μέχρι σοβαρή συνδεσμική κάκωση με σημαντική αστάθεια. Επειδή ένα κάταγμα, μία ρήξη Αχίλλειου τένοντα ή άλλη κάκωση μπορεί να μοιάζει με διάστρεμμα, η ακριβής διάγνωση έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η αρχική αντιμετώπιση στοχεύει στην προστασία της άρθρωσης, στον έλεγχο του πόνου και του οιδήματος και στη σταδιακή επαναφορά της κίνησης. Ανάλογα με τη βαρύτητα μπορεί να χρειαστούν λειτουργικός νάρθηκας ή μπότα, ελεγχόμενη φόρτιση και φυσικοθεραπεία. Η αποκατάσταση περιλαμβάνει εύρος κίνησης, μυϊκή ενδυνάμωση, ισορροπία και ιδιοδεκτικότητα, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής και χρόνιας αστάθειας.
Η χειρουργική αντιμετώπιση απαιτείται σπάνια σε ένα οξύ διάστρεμμα. Μπορεί να συζητηθεί όταν παραμένει σημαντική αστάθεια και επαναλαμβανόμενα επεισόδια «γυρίσματος» παρά την ολοκληρωμένη αποκατάσταση ή όταν συνυπάρχουν άλλες βλάβες που χρειάζονται διόρθωση.
Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις
Πώς καταλαβαίνω αν είναι διάστρεμμα ή κάταγμα;
Ο πόνος, το πρήξιμο και η δυσκολία στη φόρτιση μπορεί να υπάρχουν και στις δύο περιπτώσεις. Η δυνατότητα βάδισης δεν αποκλείει από μόνη της ένα κάταγμα. Έντονη οστική ευαισθησία, παραμόρφωση, αδυναμία φόρτισης ή σοβαρό πρήξιμο χρειάζονται άμεση ιατρική εξέταση και, όταν ενδείκνυται, ακτινογραφία.
Χρειάζεται πάντα ακινητοποίηση;
Όχι. Στα ήπια διαστρέμματα συνήθως προτιμάται η λειτουργική προστασία και η έγκαιρη, ελεγχόμενη κινητοποίηση. Σε σοβαρότερες κακώσεις μπορεί να χρειαστεί προσωρινά μπότα ή νάρθηκας. Η διάρκεια εξαρτάται από τον βαθμό της βλάβης, τον πόνο και τη σταθερότητα της άρθρωσης.
Πότε μπορώ να επιστρέψω στην άσκηση;
Η επιστροφή γίνεται όταν έχει αποκατασταθεί η βάδιση χωρίς πόνο, το εύρος κίνησης, η δύναμη και η ισορροπία. Πριν από αθλήματα με άλματα ή αλλαγές κατεύθυνσης χρειάζεται προοδευτική επανένταξη και λειτουργικός έλεγχος, όχι μόνο να έχει υποχωρήσει το πρήξιμο.
Γιατί το πόδι μου γυρίζει ξανά και ξανά;
Τα επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα μπορεί να οφείλονται σε ανεπαρκή αποκατάσταση, μυϊκή αδυναμία, μειωμένη ιδιοδεκτικότητα ή χρόνια συνδεσμική αστάθεια. Η στοχευμένη ενδυνάμωση, η προπόνηση ισορροπίας και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ένας νάρθηκας μπορούν να βοηθήσουν.
Πότε χρειάζεται χειρουργική σταθεροποίηση;
Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται κυρίως όταν υπάρχει χρόνια συμπτωματική αστάθεια, συχνές υποτροπές και λειτουργικός περιορισμός παρά την ολοκληρωμένη συντηρητική θεραπεία. Η απόφαση λαμβάνεται μετά από κλινικό και απεικονιστικό έλεγχο.