Ο αρθρικός χόνδρος καλύπτει τις επιφάνειες των οστών μέσα στην άρθρωση και επιτρέπει την ομαλή κίνηση με πολύ μικρή τριβή. Όταν υποστεί εστιακή βλάβη από τραυματισμό ή άλλη αιτία, η φυσική ικανότητα επούλωσής του είναι περιορισμένη.
Οι τεχνικές αποκατάστασης χόνδρου έχουν στόχο να καλύψουν ή να αντικαταστήσουν μία εντοπισμένη βλάβη, να μειώσουν τον πόνο και να βελτιώσουν τη λειτουργικότητα. Σε κατάλληλους ασθενείς μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της φυσικής άρθρωσης και να καθυστερήσουν την εξέλιξη της φθοράς.
Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από το μέγεθος, το βάθος και τη θέση της βλάβης, την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας, την κατάσταση του υποχόνδριου οστού, την ευθυγράμμιση του άκρου, τη σταθερότητα των συνδέσμων και την κατάσταση των μηνίσκων. Εάν υπάρχουν μηχανικά προβλήματα, πρέπει συχνά να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα.
Βασικές τεχνικές
- Οστεοχόνδρινο αυτομόσχευμα (OATS / μωσαϊκοπλαστική)
Μικροί κύλινδροι υγιούς χόνδρου μαζί με υποχόνδριο οστό λαμβάνονται από περιοχή χαμηλότερης φόρτισης της ίδιας άρθρωσης και μεταφέρονται στη βλάβη. Χρησιμοποιείται κυρίως για μικρές ή μεσαίες εστιακές βλάβες. - Οστεοχόνδρινο αλλομόσχευμα
Χρησιμοποιείται μόσχευμα από δότη, το οποίο περιλαμβάνει χόνδρο και οστό. Μπορεί να επιλεγεί για μεγαλύτερες ή βαθύτερες βλάβες, όταν δεν επαρκεί η διαθέσιμη ποσότητα αυτομοσχεύματος. - Αυτόλογη εμφύτευση χονδροκυττάρων (ACI / MACI)
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις λαμβάνονται κύτταρα χόνδρου από τον ίδιο τον ασθενή, καλλιεργούνται και εμφυτεύονται σε δεύτερο χρόνο στη βλάβη. Πρόκειται συνήθως για διαδικασία δύο σταδίων και απαιτεί οργανωμένη αποκατάσταση.
Τεχνικές διέγερσης του υποχόνδριου οστού
Μέθοδοι όπως τα μικροκατάγματα δημιουργούν μικρά ανοίγματα στο υποχόνδριο οστό, ώστε να σχηματιστεί επουλωτικός ιστός. Δεν παράγεται ο ίδιος τύπος υαλώδους χόνδρου και η καταλληλότητα εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της βλάβης.
Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις
Ποιος είναι κατάλληλος υποψήφιος;
Οι καλύτερες ενδείξεις αφορούν συνήθως συμπτωματικές, εντοπισμένες βλάβες σε νεότερους ή δραστήριους ασθενείς, χωρίς διάχυτη προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα. Απαραίτητη είναι η συνολική αξιολόγηση της άρθρωσης και όχι μόνο της εικόνας της βλάβης στη μαγνητική τομογραφία.
Μπορεί ο αρθρικός χόνδρος να επουλωθεί μόνος του;
Ο αρθρικός χόνδρος έχει περιορισμένη φυσική ικανότητα επούλωσης, επειδή δεν διαθέτει την ίδια αιμάτωση με άλλους ιστούς. Για αυτό οι συμπτωματικές εστιακές βλάβες μπορεί να χρειάζονται ειδική θεραπεία.
Κάθε χόνδρινη βλάβη χρειάζεται μόσχευμα;
Όχι. Μικρές ή ασυμπτωματικές βλάβες μπορεί να αντιμετωπιστούν συντηρητικά. Η χειρουργική αποκατάσταση εξετάζεται όταν η βλάβη προκαλεί επίμονο πόνο ή λειτουργικό περιορισμό και πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια.
Τα μοσχεύματα χόνδρου αντιμετωπίζουν την προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα;
Συνήθως όχι. Οι τεχνικές αυτές προορίζονται κυρίως για εντοπισμένες βλάβες. Όταν η φθορά είναι διάχυτη και αφορά μεγάλο μέρος της άρθρωσης, μπορεί να χρειάζεται διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
Ποια τεχνική είναι η καλύτερη;
Δεν υπάρχει μία τεχνική κατάλληλη για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από το μέγεθος και το βάθος της βλάβης, την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας, την κατάσταση του οστού και τη συνολική μηχανική της άρθρωσης.
Η επέμβαση γίνεται αρθροσκοπικά;
Ορισμένα στάδια ή τεχνικές μπορούν να πραγματοποιηθούν αρθροσκοπικά, ενώ άλλες απαιτούν μικρή ανοικτή προσπέλαση. Η χειρουργική μέθοδος καθορίζεται από τη θέση και το είδος της βλάβης.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση;
Η αποκατάσταση είναι συνήθως μεγαλύτερη από μία απλή αρθροσκόπηση. Μπορεί να απαιτείται περίοδος περιορισμένης φόρτισης, σταδιακή κινητοποίηση και πολυμηνιαίο πρόγραμμα ενδυνάμωσης. Ο χρόνος εξαρτάται από την τεχνική και την περιοχή.
Πότε μπορώ να επιστρέψω στον αθλητισμό;
Η επιστροφή γίνεται μόνο όταν έχει αποκατασταθεί το εύρος κίνησης, η δύναμη, ο νευρομυϊκός έλεγχος και η αντοχή της άρθρωσης. Δεν βασίζεται μόνο στο χρονικό διάστημα, αλλά σε λειτουργικά κριτήρια και στην επούλωση της βλάβης.
Τι επηρεάζει το αποτέλεσμα;
Σημαντικό ρόλο έχουν η σωστή επιλογή ασθενούς, η τεχνική, η αντιμετώπιση τυχόν αστάθειας ή κακής ευθυγράμμισης, η διακοπή επιβαρυντικών δραστηριοτήτων και η συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης.